De watertoren van Zwijndrecht met oudste overkapping rond 1920. (FOTO:Collectie HVZ)
De watertoren van Zwijndrecht met oudste overkapping rond 1920. (FOTO:Collectie HVZ) (Foto: )

Drinkwatervoorziening in Zwijndrecht

Aan het einde van de negentiende eeuw werd in de Zwijndrechtse Gemeenteraad een van de belangrijkste en verstrekkende besluiten genomen. De gemeente zou gaan zorgen voor een goede drinkwatervoorziening. Tot op heden werd drinkwater gewoon uit de sloot of uit de rivier gebruikt.

Door Clement Blacquiere

Zwijndrecht - Op 21 juli 1888 werd in de gemeenteraad van Zwijndrecht een ingekomen stuk behandeld van architect F.A. de Jongh, waarin een vergunning werd aangevraagd voor de bouw en de exploitatie van een drinkwaterleiding te Zwijndrecht. In 1890 werden in de raad voorstellen gedaan om gezamenlijk met Heerjansdam en Hendrik-Ido-Ambacht gebruik te gaan maken van een waterleiding. Toen er echter een rentegarantie van 3.000 gulden moest komen, haakte Hendrik-Ido-Ambacht af. Zwijndrecht besloot met Heerjansdam om toch door te gaan. Het stuk grond waar de watertoren moest komen was een paar jaar eerder al van burgemeester De Bruïne aangekocht! Eindelijk werd in 1897 opdracht gegeven de toren te bouwen voor een bedrag van 62.000 gulden en het leidingwerk voor 21.545 gulden.

Het bouwen van de toren en het aanleggen van de leidingen ging heel voorspoedig. Hendrik-Ido-Ambacht wilde nu ook wel weer graag meedoen. Hiervoor werd toestemming gegeven. In 1899 was de leiding al tot Oostendam aangelegd en in 1901 ook in Groote Lindt. De Achter Lindt en Heerjansdam werden voorlopig door Barendrecht voorzien van water. Het was 1910 toen door Hendrik-Ido-Ambacht gevraagd werd de exploitatie in eigen beheer te gaan doen. Zwijndrecht gaf toestemming en na een betaling van 25.000 gulden werd de kraan naar Hendrik-Ido-Ambacht dichtgedraaid.

De tuinders gebruikten heel veel water, zowel voor de groei van de gewassen als ook het spoelen van de groenten voordat deze naar de veiling werden gebracht. In 1915 besloot de veiling dat de groenten ongewassen moesten worden aangeleverd. Dit leverde een besparing van 10% van het water op.

Het water werd uit de Oude Maas genomen en via filters die onder in de toren lagen, naar de bezinkbakken gebracht, die als een ring om de toren waren gebouwd. Pompen voerden het water naar het reservoir boven in de toren met een inhoud van 250 m³. Vanwege de toenemende vervuiling in de rivier is in 1956 gestopt met inname uit de rivier en ging men over op grondwaterwinning. Op het terrein van de watertoren en in het Noordpark werden buizen geboord tot wel 120 m diepte om daar het water op te zuigen.

De toren is in 2001 buiten gebruik gesteld. Vanaf 2009 wordt er ook onthard water vanuit Dordrecht betrokken via een buisleiding onder de rivier die aansluit op de bestaande leidingen. De watertoren hebben we over als rijksmonument. Helaas is hij nu onder handen genomen op een manier die afbreuk doet aan de architectuur zoals de heer De Jongh had ontworpen.

Bron: "50 en 75 jaar Watervoorziening Zwijndrecht"

Meer berichten