De verschillende boomsoorten, de rondlopende vijvers en de stenen brug zijn in negentig jaar tijd nauwelijks veranderd. (FOTO: Collectie HVZ)
De verschillende boomsoorten, de rondlopende vijvers en de stenen brug zijn in negentig jaar tijd nauwelijks veranderd. (FOTO: Collectie HVZ) (Foto: )

Een plantsoen met allure

Nergens in Zwijndrecht is een groter contrast zichtbaar als op de kruising van de Willem van Oranjelaan met de Koninginneweg en Burgemeester Jansenlaan. De twee laatstgenoemden staan symbool voor de grootstedelijke visie vanaf de jaren vijftig. Hiervan zijn verschillende kerken, scholen, winkelcentra, een postkantoor en de hoogbouw het bewijs. Wie naar de Willem van Oranjelaan kijkt ziet echter het tegenovergestelde.

Door Maurice de Jongh

De groenstroken, de vele soorten bomen, de vijverpartijen met fonteinen, de prachtige brug, waar menig trouwfoto is gemaakt en natuurlijk de statige huizen aan weerszijden: de 'dorpsheid' spat van de Willem van Oranjelaan af. Hoewel sommige elementen, zoals 'het trouwlaantje' met de prachtig bloeiende kersenbloesem, inmiddels verdwenen zijn, is er nog genoeg te bewonderen. Niet voor niets is dit gedeelte van Zwijndrecht verklaard tot gemeentelijk monument.
Toen eind jaren twintig plannen kwamen voor een nieuw gemeentehuis, hield men ook rekening met de buitenruimte. Het aanliggende gebied moest namelijk goed passen bij het nieuwe bestuurlijke hart van Zwijndrecht. Het architectenbureau Granpré Molière, Verhagen en Kok uit Rotterdam, dat bekend stond om zijn sobere en bovenal functionele ontwerpen, werd gekozen voor deze opdracht. Dat deze architecten juist met dit plan op de proppen kwamen, is niet vreemd te noemen. Ook elders in het land ontwierpen zij landelijke of dorpse wijken, waarbij ruimte was voor parken, woningen en kleinschalige nijverheid. Tegelijkertijd moesten al deze functies goed gescheiden worden. Dit zien we nog steeds duidelijk terug: het bestuurlijke hart met een plein, kerk en winkels, daarnaast de plantsoenen en aan de overkant van de straten de statige woningen van de gegoede burgers van Zwijndrecht. Door in het midden een speels afbuigend plantsoen aan te leggen, benadrukte men het dorpse karakter van dit nieuwe stuk Zwijndrecht.
Voor het groengebied werd de tuinarchitect J.K. Dominicus ingeschakeld. Deze ontwerper was bekend met stads- en dorpsparken, die bij zowel arbeiders als de gegoede burgerij waren geliefd. Het plantsoen werd een illustratief voorbeeld van Dominicus' ontwerpen: een centraal gelegen rondlopende waterpartij, slechts in het midden onderbroken middels een deels stenen brug, die omgeven werd door veel verschillende boomsoorten. Zo kwamen langs de waterkant treurwilgen en was er verderop voldoende ruimte voor kastanjebomen en lindebomen. Nu bijna negentig jaar later staat de Willem van Oranjelaan met het plantsoen er nog steeds prachtig en 'dorps' bij. Het bomenarsenaal is in de loop der jaren nauwelijks veranderd. Alleen met de kroningen van Beatrix (1980) en Willem-Alexander (2013) werden nieuwe koningslindes geplant. Bovendien zijn er onlangs in het plantsoen nieuwe paden aangelegd, zodat iedere Zwijndrechtenaar er ook de komende jaren met hartenlust kan rondwandelen.

Meer berichten