De Ringdijk aan het begin van de 20e eeuw; in het hoge pand rechts was ruim twintig jaar lang de bierbrouwerij de Ster. (FOTO: Collectie HVZ)
De Ringdijk aan het begin van de 20e eeuw; in het hoge pand rechts was ruim twintig jaar lang de bierbrouwerij de Ster. (FOTO: Collectie HVZ) (Foto: Collectie HVZ)

Historisch Zwijndrecht: Bierbrouwen in Zwijndrecht

Door: Maurice de Jongh

Echt bier uit de Zwijndrechtse Waard is nauwelijks te vinden. Zo komt het meeste bier, dat verkocht wordt in supermarkten en slijterijen, bij grote brouwerijen uit binnen- en buitenland vandaan. Als plaatselijke ondernemer is het moeilijk je hiertussen te nestelen, hoewel lokaal gebrouwen bier zeker de laatste jaren aan populariteit wint.

Zwijndrecht -Honderdvijftig jaar geleden was dit wel anders. Zwijndrecht had toen een behoorlijke bierbrouwerij, wiens directeuren grote ambities hadden.
Wanneer brouwerij de Ster ontstond, kunnen we niet met zekerheid zeggen. In 1872 werd door de heer Van Epenhuysen en diens schoonvader, de heer Bosch, een firma opgericht met het voornemen een brouwerij te exploiteren. Vier jaar later was het bedrijf inmiddels een feit, immers werd er toen reclame gemaakt voor echt Zwijndrechts 'princessebier'. Dit is een witbier, dat veel gedronken werd in die tijd. De brouwerij was gevestigd in een pakhuis aan de Ringdijk, waarin later de zoon van Van Epenhuysen een chemische fabriek begon. Daarna was in dit pand onder meer de zaadhandel van Van der Giessen gevestigd.

De Ster was een ambachtelijke brouwerij. Er kwam geen machine aan te pas. Bij het brouwproces moet er nauwelijks enige methodiek geweest zijn. Zo lezen we in bewaard gebleven brouwboeken verhalen over dat in sommige jaren het meten van de alcoholsterkte niet gelukt was, vanwege het onderlopen van de kelders of doordat de berekening, die op 'een leitje was uitgewerkt', per ongeluk was uitgewist. Ook kwam het voor dat vanwege vakantie, de bierbrouwers geen tijd meer hadden het bier te controleren. Daarnaast moet men anders met de volksgezondheid zijn omgegaan, want soms werd er mout gebruikt uit opslagruimten, 'waarin langs de muren schimmel was ontstaan'.

Ondanks deze verhalen, deden de eigenaren goede zaken. In 1887 kochten zij de brouwerij de Sleutel. Deze Dordtse brouwerij, die al in 1433 genoemd wordt, behoorde tot de oudsten van het land en was veel professioneler dan die in Zwijndrecht. Zo werden daar stoommachines gebruikt en maakte men gebruik van nieuwe gistingsmethoden. Al snel werden de werkzaamheden naar Dordrecht verplaatst en moest de Ster op de Ringdijk na twee decennia zijn deuren sluiten. Het laatste biertje in de Zwijndrechtse bierbrouwerij werd gebrouwen op 8 april 1892. Brouwerij de Sleutel deed het beter. Begin jaren vijftig werd de fabriek overgenomen door Heineken en tot het eind van de jaren zestig bleef men er bierbrouwen. In de Vergulde Swaen, thuisbasis van de Historische Vereniging Zwijndrecht, zijn nog enkele bierflesjes van bierbrouwerij de Sleutel te bezichtigen.

Kijk voor meer informatie op www.swaen.org

Meer berichten