Ook in de Tweede Wereldoorlog werd er hard gewerkt op de veiling. De heer Vlieg was hier tot aan zijn dood veel te vinden. (Foto: Collectie HVZ)
Ook in de Tweede Wereldoorlog werd er hard gewerkt op de veiling. De heer Vlieg was hier tot aan zijn dood veel te vinden. (Foto: Collectie HVZ) (Foto: )

Het verzet in Zwijndrecht van J. Vlieg

Zwijndrecht - Verzet was er tijdens de Tweede Wereldoorlog op allerlei manieren. Velen waagden het erop om zich, met gevaar voor eigen leven, actief te verzetten tegen het Duitse juk. Een deel van de bevolking heeft geen actieve rol gespeeld in een verzetsbeweging. Wel probeerden bewoners soms op hun eigen manier de Duitsers en de collaborerende Nederlanders te dwarsbomen of een hak te zetten. Een bijzonder persoon in dit opzicht was de heer J. Vlieg, een Zwijndrechtse tuinder, die sinds 1925 verbonden was aan de Zwijndrechtse groenteveiling, waarvan tussen 1938 en 1943 als voorzitter. Door velen was hij geliefd, door anderen werd hij gehaat.

Door Maurice de Jongh

Doordat Vlieg geen blad voor de mond nam, lag hij regelmatig overhoop met de Duitsers en de NSB’ers. In het antisemitische blad de Misthoorn werd er aan hem verschillende keren een artikel gewijd. Eén van die artikelen kopte oneerbiedig met de tekst: “In Zwijndrecht zijn vliegenvangers nodig.” In de artikelen werd hij beticht van hypocrisie en fraude. Zo zou hij tijdens een winterhulpcollecte voor de oosterburen geweigerd hebben ook maar iets aan de bezetter te schenken. Hierop volgden vele tuinders zijn voorbeeld. De Misthoorn reageerde hier misnoegend op door te stellen dat meneer wel jarenlang meedreef op de export tussen Nederland en Duitsland, en daar ook veel geld aan had verdiend, maar nu ineens niet thuis gaf. Schandalig, aldus de krant. Ook zou hij de verkoop buiten de veiling om stimuleren, zodat er minder naar Duitsland zou worden geëxporteerd. Tuinders moesten namelijk ruim de helft van hun producten reserveren voor export naar Duitsland en op deze manier kon dat omzeild worden. Toch werden de aantijgingen nooit bewezen.

Op handen gedragen

Door de meerderheid van de veilingvereniging werd de heer Vlieg op handen gedragen. Op de nieuwjaarstoespraak in 1941 sprak hij de volgende woorden: “Vroeger wenschte ik u steeds veel heil en zegen. Van ’t jaar wensch ik u alleen zegen en geen heil. Verstaat u mij, geen heil!” Op de verjaardag van Beatrix in datzelfde jaar voerde tuinder J. Kleijwegt een partij witlof aan, verpakt in blauw papier, omwonden met een oranje strik. Dit was aanleiding voor de voorzitter om zijn hoed af te nemen. Spontaan ontstond er een Oranjestemming. “Het is oranje, het blijft oranje, het is oranje boven!” zongen de kopers in de banken.

Moedig

Het overlijden van J. Vlieg in december van het jaar 1943 kwam voor velen als een klap. Hij werd omschreven als een moedige man, iemand die inspireerde tot verzet en onverzettelijkheid in zeer donkere tijden.

Het zijn juist verhalen over mensen als J. Vlieg, die op hun eigen manier geprobeerd hebben om voor hun eigen vrijheden en die van anderen op te komen, die ons inspireren en herinneren aan de tijden dat we deze vrijheden niet hadden.

Historische Vereniging Zwijndrecht, De Vergulde Swaen, Rotterdamseweg 53-55, tel. 078-6125681. Gesloten vanwege corona. www.swaen.org

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden